นิยาม
การแสวงหาประโยชน์ทางเพศจากเด็กทางออนไลน์ คืออะไร
ครอบคลุมหลายรูปแบบที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ การสร้างความสนิทสนมกับเด็กเพื่อให้ได้ภาพหรือการพบเจอในเชิงเพศ การข่มขู่เด็กด้วยภาพที่ได้ไปแล้วเพื่อเรียกร้องสิ่งอื่นเพิ่ม การผลิตและส่งต่อสื่อล่วงละเมิดทางเพศเด็ก และการล่วงละเมิดที่ถ่ายทอดสดตามคำสั่งซื้อจากผู้กระทำผิดซึ่งอาจอยู่คนละประเทศกับเด็ก
ขนาดของปัญหาจากวิกฤตสู่โรคระบาด
จำนวนรายงานเพิ่มขึ้นหลายเท่าทวีคูณ
ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบการเพิ่มขึ้นของผู้กระทำผิดที่สั่งการและรับชมการล่วงละเมิด ผ่านการถ่ายทอดสดและเว็บแคม โดยชำระเงินด้วยคริปโทเคอร์เรนซีที่ติดตามได้ยาก (The ASEAN Post พฤษภาคม 2562)
รูปแบบ
มันมักเริ่มต้นอย่างไร
แทบไม่เคยเริ่มด้วยการข่มขู่ แต่เริ่มด้วยความสนใจ ผู้กระทำผิดทักทายเด็กในที่ที่เด็กอยู่อยู่แล้ว เช่น ในเกมหรือช่องแสดงความคิดเห็น ใช้เวลาเรียนรู้ว่าเด็กสนใจอะไรและขาดอะไร ชวนคุยไปยังช่องทางที่ส่วนตัวมากขึ้น ขอสิ่งเล็ก ๆ แล้วให้รางวัล ก่อนจะค่อย ๆ เพิ่มระดับ และในบางจุดจะมีการสร้าง “ความลับ” ขึ้นมา
ความลับคือหัวใจของกระบวนการทั้งหมด เมื่อเด็กเชื่อว่าตนได้ทำสิ่งที่น่าอับอายไปแล้ว ผู้กระทำผิดจะใช้ความเชื่อนั้นเรียกร้องสิ่งต่อไป
สัญญาณ
สัญญาณที่ควรสังเกต
ไม่มีสัญญาณใดพิสูจน์ได้เพียงลำพัง สิ่งที่สำคัญคือความเปลี่ยนแปลงและการเกิดขึ้นพร้อมกันหลายอย่าง
- ปิดบังการใช้อุปกรณ์อย่างผิดสังเกต หรือตกใจเมื่อมีคนเดินเข้าใกล้จอ
- ได้รับของขวัญ ไอเทมในเกม หรือเงิน โดยไม่มีที่มาชัดเจน
- พูดถึงเพื่อนที่อายุมากกว่าซึ่งผู้ปกครองไม่เคยพบและระบุตัวไม่ได้
- เก็บตัว นอนผิดปกติ หรือมีอารมณ์แปรปรวนหลังใช้อินเทอร์เน็ต
- ใช้คำหรือมีความรู้เรื่องเพศเกินวัย
สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การแอบสอดส่อง การแอบอ่านข้อความของเด็กมักยืนยันสิ่งที่ผู้กระทำผิดบอกไว้ ว่าผู้ใหญ่จะโกรธและลงโทษ สิ่งที่ได้ผลคือการพูดคุยที่ทำให้เป็นเรื่องปกติตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ
เมื่อเด็กเล่าให้ฟัง
สิ่งที่ควรทำทันที
ตั้งสติ แม้สิ่งที่ได้ยินจะน่าตกใจ ขอบคุณที่เขากล้าเล่า และบอกให้ชัดเจนว่านี่ไม่ใช่ความผิดของเขา อย่าซักไซ้เหมือนการสอบสวน หน้าที่ของเราคือรับฟังและทำให้เขาปลอดภัย ไม่ใช่การสืบสวน อย่าติดต่อหรือตอบโต้ผู้กระทำผิด และอย่าลบสิ่งใด เพราะข้อความและภาพคือหลักฐาน
อย่าส่งต่อหรือแชร์สื่อดังกล่าวเด็ดขาด แม้จะส่งให้ผู้ใหญ่คนอื่นดูก็ตาม การแชร์สื่อล่วงละเมิดเป็นความผิดและทำร้ายเด็กซ้ำ แจ้งเหตุ อย่าแชร์
จากนั้นแจ้งเหตุภายในวันเดียวกันหากทำได้ โทร 1300 ศูนย์ช่วยเหลือสังคม หรือ 1387 สายเด็ก หากเด็กตกอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า โทร 191 ทันที
ทำไมจึงเป็นประเทศไทย
เงื่อนไขที่ทำให้เด็กอยู่ในระยะเอื้อมของผู้กระทำผิด
ก่อนยุคอินเทอร์เน็ต ผู้กระทำผิดเข้าถึงได้เฉพาะเด็กที่อยู่ใกล้ตัวเท่านั้น แต่เกมออนไลน์ แอปแชท และกลุ่มสังคมที่สร้างขึ้นรอบทุกความสนใจ ทำให้ผู้กระทำผิดคนเดียวติดต่อเด็กได้หลายร้อยคนพร้อมกัน
เศรษฐกิจที่มั่นคงทำให้ประเทศไทยเป็นจุดหมายของแรงงานข้ามชาติ ครอบครัวแรงงานจำนวนมาก ไม่มีสถานะทางกฎหมาย ทำงานยาวนาน และดูแลบุตรได้ยาก เด็กจึงมักอยู่ตามลำพังในเวลากลางวัน การขาดการดูแลประกอบกับการใช้อุปกรณ์เป็นทั้งความบันเทิงและผู้ดูแลชั่วคราว เพิ่มโอกาสที่เด็กจะถูกคนแปลกหน้าติดต่อ
วัฒนธรรมไทยให้คุณค่ากับความเคารพผู้ใหญ่ ซึ่งเป็นสิ่งดีงาม แต่ผู้กระทำผิดใช้ประโยชน์จากสิ่งนี้ เด็กที่ถูกสอนให้เชื่อฟังผู้ใหญ่ ถูกชักจูงได้ง่ายกว่าโดยผู้ใหญ่ที่เขาควรไว้ใจ
ปัจจัยอื่นที่เพิ่มความเปราะบาง
- การไม่มีบัตรประชาชนหรือสัญชาติ
- การขาดโอกาสทางการศึกษา
- ครอบครัวแตกแยก
- การขาดความไว้วางใจในเจ้าหน้าที่ และการขาดความเข้าใจต่อผู้เสียหาย
- การขาดความรู้เรื่องความปลอดภัยออนไลน์
- การอยู่ใกล้แหล่งท่องเที่ยวและสถานบันเทิง
ถึงน้อง ๆ
หากน้องเป็นเด็กหรือเยาวชนที่กำลังอ่านอยู่
ถ้ามีคนออนไลน์ขอภาพจากน้อง หรือมีภาพของน้องแล้วใช้ขู่ ทั้งหมดนี้ไม่ใช่ความผิดของน้อง แม้ว่าน้องจะเคยส่งภาพไปเอง แม้ว่าจะเคยได้รับเงิน หรือแม้จะถูกบอกว่าน้องยินยอมแล้วก็ตาม คนที่ทำแบบนี้อาศัยความอับอายของน้องเป็นเครื่องมือ
บอกผู้ใหญ่ที่ไว้ใจได้หนึ่งคนวันนี้ ถ้านึกไม่ออกว่าจะบอกใคร โทร 1387 โทรฟรี และเขาจะไม่โกรธน้อง

